Actueel

“Ik snap absoluut het belang van het betrekken van informeel netwerk, maar ik zie gewoon niet hoe dat kan in de tijd die ik heb,” zei een jeugdconsulent in een training. We kwamen op het familiegroepsplan dat in de Jeugdwet staat en hoe dit plan zich verhoudt tot het plan dat zij maken. Een andere deelnemer merkte op: “Kost het organiseren van een bijeenkomst met formeel netwerk eigenlijk niet net zoveel tijd als het organiseren van een bijeenkomst met informeel netwerk?"

Een trouwe lezeres van de vrijdagverhalen stuurde deze week een e-mail. Zij is jaren geleden Eigen Kracht-coördinator geweest en is hiermee gestopt omdat ze op dat moment andere prioriteiten had. Ze schreef: “Gisteren was ik boodschappen aan het doen in een supermarkt. Een lokale, sociaal-bewogen supermarkt waar veel tijd is voor contacten in de buurt. Ik werd aangesproken door een man die zei dat hij mij meteen herkende. Ik wist niet direct wie hij was en moest even nadenken."

Informele netwerken zijn belangrijk: ieder mens heeft familie, vrienden en/of buren nodig. Uit onze praktijk en uit onderzoek weten we dat mensen gemiddeld 10 mensen hebben die kunnen meedenken op het moment dat het (even) niet zo goed gaat. Soms is het lastig om weer in verbinding te komen met deze mensen. Eigen Kracht-conferenties ondersteunen daarbij. In trainingen leren we beroepskrachten om zo door te vragen dat hun cliënten weer gaan nadenken over hun netwerk.

Deze week gaf ik training ‘herstelgericht werken’ op een school. Een training over het bereiken en behouden van een veilig en prettig leerklimaat op school, over insluiten in plaats van uitsluiten, ook als situaties ingewikkeld zijn. Herstelgericht werken is gericht op relaties en het herstellen van schade die is aangericht. Hierbij is het belangrijk dat iedereen een stem krijgt, dat gedachten en gevoelens gedeeld worden en ieder verantwoordelijkheid neemt. In de training werden vooral vragen gesteld over mogelijkheden na incidenten.

Op allerlei plekken sluiten mijn collega's aan bij overleggen van professionals, waar anoniem situaties worden besproken om te kijken welke hulp passend zou zijn. Onze rol is dan het benoemen van het belang van het informeel netwerk. Er wordt vaak niet aan gedacht, maar familie, vrienden en buren kunnen in veel situaties meedenken en meehelpen. Een medewerker van een wijkteam begeleidde een gescheiden moeder met een verstandelijke beperking. Er moest een ouderschapsplan komen, maar de ouders kwamen er niet uit en ook betrokken beroepskrachten niet.

In de kerstperiode had ik een aantal mooie gesprekken met Eigen Kracht-coördinatoren, over hun ervaringen. Eén van hen vertelde: “In een samenleving waarin we elkaar zo nodig hebben, maar niet altijd vanzelf weten te vinden, is het mooi eraan bij te dragen dat dit wel lukt. Je komt als coördinator allerlei soorten mensen tegen. Mijn vertrouwen is gegroeid dat iedere groep komt waar ze moet zijn. Zo was er een moeder met twee kinderen die geen contact meer had met haar familie. In de periode dat haar man ziek werd, kregen ze ruzie.

“Voor mijn neefjes wil ik wel komen,” zei een vrouw over een bijeenkomst voor het gezin van haar zus. Een jeugdbeschermer had een Eigen Kracht-conferentie aangevraagd omdat er grote zorgen waren over twee kinderen. De ouders waren gescheiden, de kinderen woonden bij hun moeder. De vader kampte al jaren met een drugsverslaving. Voor de scheiding waren er grote ruzies geweest, tussen de ouders en ook met de familie. Na de scheiding leek het even beter te gaan, maar nu was de moeder overbelast. Er dreigde een ondertoezichtstelling.

“Soms hoef je niet meer te doen om iemand te helpen, maar juist minder,” is de beginzin van een prachtige video met Corine Ouwehand, wijkverpleegkundige bij Curadomi in Katwijk. In de video vertelt zij hoe het voor haar normaal is geworden om door te vragen naar sociaal netwerk en wat dit voor resultaten oplevert. De afgelopen jaren hebben we in Katwijk gewerkt aan het project ‘In-formeel Samen-werken’, over het belang van verbinding met familie, vrienden en buren in de ouderenzorg.

Afgelopen week noemden twee mensen het belang van aansluiten bij het tempo van de mensen om wie het gaat. De eerste was een professional in een training. Zij vertelde over een gezin dat zij begeleidde: “Al jaren begeleid ik twee ouders bij de opvoeding van hun oudste zoon, die een autismespectrumstoornis heeft. Er waren veel problemen tussen de ouders. De vader heeft een alcoholverslaving en al jaren probeert de moeder hem naar een kliniek te krijgen.

“Ik vroeg me regelmatig af of ik wel nodig was,” vertelt een Eigen Kracht-coördinator over het proces dat zij begeleid had. Het ging over een gezin met drie kinderen, de moeder had ALS. De vader zei: “We hebben veel mensen om ons heen, maar het zijn verschillende groepen en het kost veel energie om steeds iedereen op de hoogte te brengen. We hebben eigenlijk meer hulp nodig, maar mijn vrouw vindt dat heel lastig om te vragen."